شما در وب سایت قدیمی شیمی یزد هستید،‌ برای ورود به وب سایت جدید روی لینک زیر کلیک کنید

http://blog.chemyazd.com
 

 

:: اطلاع رسانی ::

 

 

چکیده مقالات پذیرفته شده به صورت سخنرانی در ششمین کنفرانس آموزش شیمی ایران در اهواز

         2 بهمن 1385

 

چگونگی واکنش های شیمیائی در چرخه ی سوخت هسته ای

خلیل فرزادنیا


در طبیعت، چهر نیروی گرانشی، الکترومغناطیسی، هسته ای ضعیف و هسته ای قوی وجود دارد که از طریق تبادل ذرات بنیادی و در نتیجه اندازه حرکت بین اجسام، ایجاد می شود. نتیجه بر هم کنش ذرات بنیادین هسته، واکنش هسته ای و انرژی حاصل از آن، انرژی هسته ای است که از آن برای صنعت، پزشکی، کشاورزی، تولید برق، استفاده صلح آمیز و برای انفجارهای هسته ای استفاده نظامی می شود. انفجار هسته ای به صورت کنترل نشده عمل نموده به طوری که در آن واکنش هسته ای بسیار وسیع در زمان کمتر از میلیاردم ثانیه رخ می دهد. برای ایجاد انفجار هسته ای به یک سوخت شکافت یا گداخت پذیر نیاز می باشد. در انفجارهای هسته ای همه چیز در کانون انفجار در دمای بالا به حالت گاز در می آید و در خارج از کانون موج شدید گرما همه چیز را می سوزاند و فشار موج ضربه ای، ساختمان ها و تاسیسات را خراب می کند و پرتوهای مواد رادیو اکتیو، در محیط انفجار و نقاط دوردست، محیط زیست، گیاهان و موجودات زنده را به خطر می اندازد. برای داشتن فناوری هسته ای، چرخه سوخت ضروری است که شامل نورد سنگ معدن اورانیوم و .. است. غنی سازی به روش های الکترومغناطیسی، سانتریفوژ، لیزر، دیفیوژیون گازی و ... انجام می گیرد. به گفته مقامات ایرانی، کشور ایران توانسته است با وجود تحریم ها جز کشورهای هسته ای شود. یکی از اهداف ایران، دستیابی به توان تولید سوخت هسته ای است و اولین مرحله از این طرح با ایجاد 164 دستگاه سانتریفوژ در تاریخ 20 فروردین 1385 اجرا شده است. در همین زمینه برای آشنایی با کاربرد سانتریفوژها و اهمیت آن ها در توان هسته ای، آگاهی از چرخه سوخت هسته ای، امکانات و تاسیسات هسته ای ضروری است. کشف شکافت هسته ای از سال 1934 آغاز گردید. ژولیو و کوری توانستند عناصر رادیواکتیو را از طریق بمباران عناصر غیررادیواکتیو با ذرات آلفا به وجود آورند. دانشمندانی هم چون لیزماتینر، اتوفریش، نیلز بوهر و لئوزیلارد ثابت کردند که یک هسته اورانیوم 235، یک نوترون جذب کرده و اورانیوم 236 تشکیل می شود که هسته آن سنگین تر است و شکافت حاصل می کند. یعنی هسته به دو قسمت تقسیم می شود.

واژگان کلیدی: چرخه سوخت، اکتشاف، کیک زرد، غنی سازی، دیفیوژن، سانتریفوژ، تولید سوخت هسته ای، شکافت هسته ای، واکنش زنجیری، رآکتورهای هسته ای، زباله های هسته ای

 



نگاهی آسیب شناسانه به وضعیت آموزش شیمی و محتوای کتب درسی شیمی در دوره متوسطه

فریبا مویدنیا


امروزه بر اساس اعلام سازمان یونسکو و یونیسف، تجربیات جهان در زمینه اصلاحات در نظام های اموزشی حاکی از آن است که اولا اصلاحات از بالا به پائین در آموزش و پرورش از آن جایی که از طبقات مختلف اداری با کندی و تاخیر به سطوح پائین منتقل می شوند و از سوی دیگر اینگونه اصلاحات که در سطوح بالای نظام آموزشی به صورت یکنواخت و متمرکز طراحی می شوند و دستور اجرای آن ها به مدارس ابلاغ می شود عموما منجر به ایجاد تغییر و بهبود فرایند اصلی تدریس، آموزش و یادگیری در سطح مدرسه و کلاس نمی شوند پرداختچی، 1381، 7). در همین راستا مطالعه نتایج پژوهش های مختلف و نتایج نظرسنجی های نگارنده از همکاران خود (معلمان)، در سال های اخیر نیز نشانگر آن است که در کشور ما نیز عدم مشارکت دادن کافی معلمان در تصمیم گیری های کلان آموزشی مانند برنامه ریزی های آموزشی، تالیف کتب درسی و تغییر نظام آموزشی باعث نارضایتی اغلب معلمان و کاهش انگیزه های شغلی ایشان و به تبع آن ناکارآمدی نسبی نظام آموزشی گشته است. به ویژه این که در سال های اخیر این گونه تغییرات چه در زمینه تغییر شیوه نظام آموزشی و چه در زمینه تغییر کتب درسی بیشتر مرسوم بوده است و بسیاری از معلمان این گونه تغییرات را فاقد پشتوانه پژوهشی، نامطلوب و غیرمفید ارزیابی نموده و اظهار می دارند که در طراحی این تغییرات اغلب سلیقه ای و بدون نظرخواهی از عوامل اجرایی مدارس و به ویژه معلمان عمل می شود، به طوری که معلمان تنها موظفند مجری این تغییرات باشند. به علاوه از دیدگاه معلمان، در کشور ما این گونه تحولات و اصلاحات متمرکز نظام آموزشی، در سال های اخیر آن چنان با شتاب و پی در پی و بدون توجیه کامل و حتی کافی اهداف و برنامه ها قبل از اجرای آن ها انجام گرفته که باعث سردرگمی معلمان و دانش آموزان گشته است چرا که قبل از آن که آن ها بتوانند به شیوه جدیدی عادت نموده و نتایج کاربرد و استفاده از آن را ارزیابی کنند نظام آموزشی متمرکز آن ها را ملزم به کاربرد شیوه ای جدیدتر و مقررات دیگری می کند و بنابراین معلمان فرصت کافی برای تفکر و ارزیابی برنامه های درسی و به ویژه پرداختن به فعالیت های نوآورانه و خلاقانه آموزشی در کلاس های درس را نمی یابند

در همین راستا مقاله حاضر بر آن است که با نگاهی آسیب شناسانه و با واگونمودن نواقص و کاستی های برنامه درسی و کتب شیمی جدید در دوره متوسطه از دیدگاه دبیران شیمی و صاحبنظران مسائل آموزش و پرورش، ضمن یادآوری لزوم هم اندیشی و مشارکت نمودن همه جانبه مولفان و برنامه ریزان محترم این درس با دبیران مدرس این کتب، که به دلیل تجربه تدریس و تعامل مستقیم و رودررو با دانش آموزان بر مشکلات آموزش شیمی در دوره متوسطه بیش از هر قشر دیگری اشراف دارند، پیشنهاداتی را نیز در جهت هر چه کارآمدتر نمودن و بهینه ساختن کیفیت آموزش شیمی در کشور ارائه نماید. بدیهی است که طرح انتقادات در این نوشتار تنها با هدف اصلاح کاستی ها و نقاط ضعف بوده و به معنی بی توجهی و نادیده انگاشتن زحمات و برنامه ریزان محترم و نادیده گرفتن نقاط قوت کتب و برنامه درسی حاضر نمی باشد

کلید واژه ها: آموزش شیمی، کتب درسی شیمی، برنامه درسی شیمی دوره متوسطه، برنامه ریزی آموزشی

 


 

بررسی آموزش شیمی در یکی از ایالت های امریکا

زهرا ارزانی

 

بر اساس توصیه های کمیسیون آموزش و پرورش قرن بیست و یکم برنامه های درسی، محتوای آموزشی، روش های یاددهی- یادگیری و نیز روش های ارزشیابی باید به گونه ای متحول شوند که آحاد جامعه انسانی بتوانند نیازهای روزانه خود به سواد علمی - فناوری را برآورده سازند و در هر موق شغلی - اجتماعی و فردی که قر می گیرند به مجموعه اطلاعاتی که به بهتر زیستن ایشان می انجامد دسترسی پیدا کنند

سفر یک ساله اینجانب به تگزاس یکی از ایالت های امریکا این فرصت را به من داد تا با آموزش شیمی در آن کشور آشنا شوم. در این مقاله به طور فشرده ابتدا فضای آموزشی به همراه تعدادی از تصاویر مورد بررسی قرار می گیرد. سپس مواد آموزشی شیمی با ارائه فصل های کتاب به صورت فایل و عکس هایی از کتاب و ... و در نهایت محتوی و نحوه ارائه محتوی یک بخش از کتاب (ساختار اتم که بسیاری از همکاران به نحوه ارائه آن در فصل اول کتاب شیمی دوم دبیرستان ایران اعتراض دارند) بررسی می شود. در نهایت به تحلیل آماری میزان ماندگاری اطلاعات و نظرات دانش آموزان و دبیران شیمی در مورد این بخش پرداخته می شود

جامعه آماری: از دبیرستان های ناحیه 2 کرج، دو دبیرستان دولتی کشی افشار و نمونه دولتی شهید بهشتی انتخاب و 100 دانش آموز به طور تصادفی انتخاب شده اند و جامعه آماری دبیران شیمی 50 نفر از دبیران شهرستان های استان تهران است

ملت ما که در همه زمینه ها توانایی خود را نشان داده است باید به عزمی راسخ آموزش و پرورش، که اساس ساختار هر مملکت به آن بستگی دارد، را پربار ساخته و جوان هایی متعهد و شهروندانی آگاه و باسواد به جامعه امروز و فردای ایران اسلامی تحویل دهد.

واژگان کلیدی: آموزش شیمی- مطالعات تطبیقی- آموزش شیمی در ایالت تگزاس

 



طیف سنجی فسفرسانس و فلورسانس مولکولی

رعنا وجدی


پس از چندین سال تدریس به روش های مختلف سنتی و عدم حصول نتیجه ی موردنظر و با استفاده از ارشادات مسئولین محترم کمیته تحقیق و پژوهش اداره آموزش و پرورش شهرستان آبادان که بطور مکرر در جلسات ما را راهنمائی می کردند و با ارسال جزوه ی مخصوص طرح همیاری از سوی این اداره به این شیوه ی تدریس آشنا شدم و تصمیم به اجرای آن در کلاس های درسم گرفتم.

در سال 82 از مهر تا پایان سال هر کلاس را به چند تیم تقسیم نمودم و از هر تیم می خواستم که با توجه به کتب موجود در کتابخانه سوال طرح کنند. گزارش کار هر تیم را در دفاتر آن ها می دیدم و ضمن درج تاریخ همان روز ایرادهای موجود را نیز به آن ها گوشزد می کردم و از هر تیم بهترین نمونه ی کار را برای همهی کلاس قرائت می کردم

در سال 83 به دلیل جدیدالتالیف بودن کتاب شیمی پیش دانشگاهی و با توجه به حجم زیاد مطالب و کمبود وقت و این که مطالب نیمسال اول بیشتر جنبه ی کاربرد ریاضی را داشت، ترجیح دادم این کار را شروع نکنم. ولی از بهمن 83 دوباره همانند سال قبل اقدام به این کار کردم و هر کلاس را به 11 تیم 3 نفره تقسیم نمودم تا به طرح سوال بپردازند و از هر تیم یک گزارش کتبی تحویل می گرفتم که پس از بررسی آن دوباره به آن ها برمی گرداندم و نکات لازم را برای راهنمایی آن ها روی همان برگه برایشان یادداشت می کردم و به آن ها قول می دادم که از بهترین کار گروه ها در امتحانات کلاسی استفاده خواهم کرد. در پایان طرح یکی از آزمون های کتبی را در تاریخ 4/2/83 به شیوه ی همیاری برگزار کردم که نتیجه ی آن از سوی دانش آموزان رضایت بخش اعلام شد. آن ها معتقد بودند که چون در همان لحظه پی به مشکل خود می برده اند، روش مناسبی بوده است.

 


 

طیف سنجی فسفرسانس و فلورسانس مولکولی

نظام وفا موسوی


چند درصد مردم تا به حال از خود پرسيده اند كه تصاوير درون صفحه يك تلويزيون رنگي چگونه تشكيل مي شود. ويا وقتي باريكه هاي الكتروني به نقاط فسفري پوشش داده شده برخورد مي كنند چگونه باعث نور افشاني به سه رنگ متفاوت مي شوند. واين نقاط آبي،سبز وقرمز چگونه تصاوير رنگي را مي سازند.

و يا اين پرسش مطرح مي شود كه چگونه دانشمندان با تقليدِ فرايندي شيميايي از جانوران به نام نورتابي زيستي رنگ هاي سردی توليد می كنند كه در چراغ های اضطراری و همچنين برای توليد النگوها و گردن بندهای درخشان مورد استفاده قرار می گيرند.

پاسخ اين پرسش ها را پديده هاي معمولي فلورسانس و فسفرسانسكه به آنها فتولونيسانس گفته مي شود خواهد داد. پديده هايي كه جسمي انرژي نوراني جذب كرده وآن را با همان طول موج يا طول موج هاي ديگر در جهات مختلف منتشر می سازد.

عموماً هر دو پديده با هم در يك جسم وجود دارند. وفلورومتری نقش بزرگتری در اندازه گيری های مواد دارويی و مايعاتِ بيولوژيكی دارند.

 



مایکروویو و کاربرد آن در شیمی

سعیده حقیقی


در این مقاله ضمن معرفی مایکروویو و اهمیت ان در زندگی و صنعت منابع تولید آن معرفی و کاربردهائی از آن آورده شده است. فرکانس امواج مایکروویو بین 30گیگاهرتز تا 300 مگاهرتز قرار دارد. ویژگی حرارتی امواج مایکروویو کاربردهای متنوعی را در صنعت و تجارت به همراه داشته است. اثر حرارتی این امواج مربوط به پلاریزه شدن بارها در مواد توسط میدان الکتریکی امواج است. با استفاده از ریزموج ها اکثر واکنش ها به طور انتخابی و با سرعت زیاد انجام می گیرد. تمیز بودن محصولات و سادگی مراحل خالص سازی از ویژگی های امواج مایکروویو در انجام واکنش هاست. از میان کاربردهای بسیار زیاد مایکروویو در صنعت، پزشکی، داروسازی، محیط زیست، صنایع غذائی و پتروشیمی در این جا چند کاربرد مختصر آمده است.. از جمله کاربرد امواج مایکروویو در استخراج انواع ترکیبات مثل روغن از گیاهان، آفت کش ها از خاک و کاربرد این امواج برای واجذبی اجزا تجمع یافته بر سطح گونه جاذب و هدایت آن به سمت ستون و از کاربردهای زیست محیطی برای رفع آلودگی خاک و کاربرد امواج مایکروویو در پتروشیمی برای بازیافت روغن در پالایشگاه های نفت خام می باشد که روغن از امولسیون روغن - آب با راندمان بالا در یک سیستم خوداشتغال جداسازی می شود. در این مقاله مگنترون به عنوان یکی از مولدهای امواج مایکروویو معرفی می گردد. به طور کلی اساس کار مولدها این است که انرژی پتانسیل الکترون ها در قطب های باتری به انرژی جنبشی دسته الکترون ها که به سرعت حرکت می کنند تبدیل شده و سپس سرعت این الکترون ها تحت تاثیر میدان های متغیر کاهش یافته که این کاهش انرژی می تواند به صورت الکترومغناطیسی امواج مایکروویو ظاهر گردد.

 



واقعيت هايي در مورد عناصر و کشف عناصر جديد

دکتر محمد کوتی - سخنران مدعو


موادي که ماهيت آنها براي ما معلوم است از90 عنصرموجود در طبيعت تشکيل شده اند. تعداد کل عناصر شده تا کنون 117 است که 26 عنصربقيه به طور مصنوعي ساخته شده اند.وفور اين عناصر در طبيعت و پايداري آنها خيلي متفاوت است. اين موضوع و نيز کشف عناصر بعد از اورانيم،يعني از عدد اتمي 92 ببعد، در کتاب هاي درسي شيمي دبيرستاني و حتي دوره کارشناسي شيمي دانشگاه مطرح نشده است.در اين جا به طور مختصر به عوامل موثر در پايداري عناصر، کشف عناصر جديد و اهميت اين کشف ها مي پردازيم.

فراواني عناصر در طبيعت به پايداري هسته آنها مربوط مي شود و خود پايداري هسته به عوامل متعددي از جمله نسبت تعداد نوترونها به پروتونها،انرژي اتصالي نوکلئون ها، زوج يا فرد بودن تعداد پروتونها و نوترونها و غيره بستگي دارد. عناصري مانند آهن و اکسيژن که انرژي اتصالي به ازاء هر نوکلئون آنها بالا است و تعداد پروتونها و نوترونهاي آنها زوج است پايداري و فراواني بالا دارند.

در مورد کشف عناصر جديد بايد اشاره کرد که تمام عناصر بعد از اورانيم به صورت مصنوعي و بر اثر واکنش هاي جوش هسته ها يا بمباران نوتروني ساخته شده اند.اولين عنصر بعد از اورانيم ، يعني نپتونيم-239 با عدد اتمي 93 از بمباران اورانيم-238 با نوترون در سال 1934 ساخته شد.آ خرين عنصر کشف شده که عنصر 118 مي باشد با بکار گيري واکنش جوش هسته اي زير توسط دانشمندان آمريکايي و روسي ساخته شد. توضيحات مربوط به اين کشف در مجله Physical Review C47 (2006) 44602به چاپ رسید.

کشف اين عنصرکه تنها سه اتم از آن ساخته شد در 16 اکتبر 2006 توسط تيم تحقيقاتي روسي- آمريکايي اعلام شد.عنصر 118 نيمه عمر کوتاهي داشه و پس از 89/. ميلي ثانيه به عنصر 116 تبديل شد.با کشف اين عنصر تعداد عناصر جدول تناوبي به 117 رسيد زيرا عنصر 117 هنوز کشف نشده است.

دانشمندان فيزيک و شيمي هسته اي در تلاش خود براي سنتز عناصر جديد به دنبال رسيدن به محوده اي از عناصر هستند که به" آن جزيره پايداري " گفته مي شود. بر اساس .نظريه جزيره پايداري که توسط سيبورک (Seaborg) دانشمند آمريکايي کاشف عنصر 106 پيشنهاد شده بود عناصري که تعداد نوکلئونهاي آنها اعداد سحرآميز 2،8،20،28،50،82،126 باشد پايداري بالاتر از بقيه عناصر دارند.دانشمندان در نظر دارند عناصري با عدد اتمي 120 يا 126 با تعداد نوترونهاي 184 بسازند که شايد پايدار باشد.اينکه دانشمندان با اين جزيره پايدار برسند يا خير آينده روشن خواهد ساخت اما کشف هر عنصر جديد اطلاعاتي در مورد پايداري عناصر به ما مي دهد و يک قدم به جلو محسوب مي شود.

 



دانش شیمی در آستانه ی هزاره ی سوم

دکتر عیسی یاوری - سخنران مدعو


پیشرفت دانش شیمی در آستانه هزاره سوم، شگفت انگیز بوده است. پژوهش های انجام شده در چند دهه اخیر، می تواند راهگشای دانشمندان برای گشودن راز پدیده هایی مانند یادگیری، خواب دیدن، تکامل شیمیایی و شناخت ژرف تر دستگاه ایمنی بدن باشد. توجه روزافزون به نیروهای ضعیف بین مولکولی و درون مولکولی جهشی عظیم در علم شیمی ��ید آو��ه است. به کارگیری رایانه های نیرومند و بهره گیری از روش های محاسباتی پیشرفته، امکان پیش بینی رفتار مولکول های پیچیده در واکنش های شیمیایی را فراهم کرده است. دقت و سرعت جستجو برای کشف داروهای جدید بالا رفته و امکان آزمودن هزاران ترکیب شیمیایی در مدت زمانی کوتاه فراهم آمده است. استخراج و شناسایی هزاران ترکیب شیمیایی پیچیده از گیاهان و جانوران دریایی، گنجینه ای ارزشمند از آنتی بیوتیک ها و مواد دارویی و غذایی مفید در اختیار بشر قرار داده است. گسترش فناوری نانو مدیون تحقیقات بنیادی شیمی در زمینه طراحی و ساخت سیستم های مولکولی جدید می باشد. پلیمرهای رسانا و ساختارهای مولکولی هوشمند کمک شایانی به پیشرفت فناوری نانو کرده اند.

 


 

شیمی هسته ای

فاطمه حسامی


از دیرباز آرزوی بشر دستیابی به منبعی از انرژی بوده که علاوه بر آن که بتواند مدت مدیدی از آن استفاده کند، تولید پسماندهای خرناک نیز در پی نداشته باشد. اکنون در هزاره سوم میلادی این آرزوی به ظاهر دست نیافتنی کم کم به واقعیت می پیوندد. اکنون بشر خود را آماده می کند تا با ساخت اولین رآکتور هسته ای (همجوشی هسته ای) آرزوی نیاکان خود را تحقق بخشد. سوختی پاک و ارزان به نام هیدروژن انرژی تولیدی سرشار و پسماندی بسیار پاک به نام هلیوم. " اکنون به واکنش های گرما هسته ای و راهکارهای استفاده از ان می پردازیم.

 



معرفی و ارايه الگوی فعال و نوين كشف مفاهيم در آموزش شيمی

دوست محمد سمیعی


در اين مقاله ضمن معرفي اجمالي الگوي فعال كشف مفاهيم و مراحل اجرايي آن مفهوم تركيب هاي دو تايي از كتاب شيمي سال دوم كه به طور عملي در كلاس دوم دبيرستان اجرا شده، مورد بررسي قرار گرفته است و در پايان نمونه هاي متنوع ديگري از اين الگو طراحي و اثر بخشي آن در تقويت تفكر مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است .

واژگان كليدي : كشف مفاهيم ، نمونه ها (نمونه هاي مثبت ) ، غيرنمونه ها (نمونه هاي منفي)

كشف مفاهيم : عبارت از جستجو در فهرست هاي مشخص براي تشخيص نمونه هاي مورد نظر از غير نمونه ها

نمونه‌ها (نمونه‌هاي مثبت) : مثالهايي كه ويژگي هاي مفهوم مورد نظر را دارند.

غير نمونه‌ها (نمونه‌هاي منفي): مثالهايي كه ويژگي‌هاي مفهوم مورد نظر را ندارد.

 


 

میزان آشنایی دبیران شیمی با روش های تدریس

مژگان نقشبندی


نظام تربيتي در هزاره سوم به دنبال آماده نمودن دانش آموزان براي رويارويي با انبوه چالش هاي مي باشد، ونقش سنتي معلمان به عنوان توضيح دهندگان كتاب هاي درسي و پرسشگران دروس به پايان رسيده، نسل حاضر از آنان انتظار دارند تا با فراهم آوردن موقعيت هاي مناسب و با بهره گيري از روش هاي مناسب تدريس، تدوين كنندگان مهارت هايي نظير؛ تفكر خلاق، تفكر انتقادي، قدرت حل مساله و... باشند، تا خود بتوانند راه خويش را در محيط هاي پر فراز و نشيب دهكده ي جهاني پيدا كنند.

بررسی های به عمل آمده از پيشينه تحقيق بيانگر آن است كه در خصوص ميزان آشنايي آموزگاران دوره ابتدايي با روش هاي تدريس مطالعاتي انجام گرفته است ولي در خصوص ميزان آشنايي دبيران شيمي با روش هاي تدريس و چگونگي به كارگيري آن هيچگونه تحقيقی مشاهده نگرديد، لذا اين پژوهش با عنوان " بررسی ميزان آشنايي دبيران شيمي دوره متوسطه و پيش دانشگاهي با روش هاي تدريس و جگونگي به كار گيري آن درسال تحصيلي 85/1384"و با هدف کلی تعيين ميزان آشنايي دبيران شيمي با روش هاي تدريس بر اساس سر فصل هاي آموزش عالي و چگونگي به كارگيري آن و اهداف اختصاصی تعيين روش هاي جاري دبيران، علل تمايل دبيران شيمي از روش هاي تدريس مذكور، تعيين وجود ارتباط بين جنسيت و دوره هاي آموزشي ضمن خدمت و ميزان آشنايي در صدد ارايه پاسخ مناسب به سوالات ويژه تحقيق که در راستای اهداف کلی و اختصاصی طرح گرديده می باشد.

روش تحقيق به کاربرده شده در اين پژوهش، روش ميدانی، توصيفی می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه ای با 21سوال بسته و4 سوال نيمه باز و 1سوال باز بوده است که اعتبار و روايی آن پس از تاييد اساتيد صاحب نظر و اجرای آلفای کرونباخ برای تعدادمحدود آن درحد45 پرسشنامه ی توزيع شده بين جامعه آماری85 درصد تعيين گرديد. نمونه آماری بر اساس جدول مورگان با توجه به جامعه آماری،106نفر به شيوه تصادفی ساده انتخاب شدند. و پس از تکميل پرسشنامه توسط نمونه آماری و جمع آوری آن به وسيله گروه تحقيق اطلاعات اخذ شده با استفاده از نرم افزار spssکه در مطالعات اجتماعی کاربرد دارد، در دو سطح توصيفی و استنباطی مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.

 


 

روش‌ها و راهکارهاي عملي ايجاد علاقمندي و انگيزش در دانش‌آموزان نسبت به درس شيمي

سليمان رسولی، لاله حسن ريحانی، مهردخت مهرنيا


علیرغم تحولات عظیمی که در روش های تدریس ایجاد شده است. در ایران روش های تدریس در حد سنتی و ناکارآمد باقی مانده اند. در این مقاله روش های مختلف نوین تدریس شیمی که حین تدریس این درس شکل گرفته اند، تشریح شده و مهارت ها، تکنیک ها و ابزار لازم جهت اجرای آن ها معرفی شده است. رهیافت های عملی و سودمند نیز جهت توسعه فعالیت های آزمایشگاهی ارائه شده و نحوه استفاده از روش های فعال تدریس همراه با چند الگوی مناسب طرح شده است. هم چنین رایانه و رویکرد فناوری اطلاعات IT می تواند در شیوه های مختلف تدریس تحولات اساسی ایجاد کنند که به برخی از آن ها اشاره شده است. ارزشیابی ها نیز به نوبه خود می توانند به مجالی برای آموزش، جلب توجه و حفظ توجه تبدیل شوند. در پایان نتایج عملی و سودمندی که از بکارگیری این روش ها حاصل شده اند، نظیر شکوفایی خلاقیت و ابتکار دانش آموزان، کسب و رشد مهارت های اجتماعی آن ها و ... بیان شده اند.

واژگان كليدي: فعال‌سازي‌، علاقمندي، آموزش شيمي،‌ فعاليت‌هاي ‌آزمايشگاهي، کاربردفناوري‌‌اطلاعات(IT)، مشارکتی، همیاری، خلاقیت

 


 

نقشه هاي مفهومي در آموزش شيمي

دکتر رسول عبدالله ميرزائی


در فرآيند تدريس ـ يادگيري مفهومي آموزش علوم و به ويژه آموزش شيمي ، نظريات و ابزارهاي گوناگوني براي بهبود اين فرآيند خلق شده و به کار برده مي شود. از جمله اين ابزارهاي مفيد و مفهومي، نقشه مفهومي (concept map) است که در اين مقاله به آن اشاره شده است.اين ابزار مفيد از زمان تولد خود در سال 1972 توسط ژوزف نواک تا به حال ، رشد و توسعه فراواني يافته است و به عنوان يک راه حل مناسب براي فرآيند تدريس ـ يادگيري مفهومي در کلاس درس و در آزمايشگاه در تمام سطوح شيمي توسط کشورهاي زيادي به منظور پرورش فراگيراني داراي سواد علمي به کارگرفته مي شود. نقشه مفهومي بر پايه رويکرد سيستماتيک تدريس ـ يادگيري بنا شده است. در اين مقاله ضمن اشاره به تاريخچه ، انواع و کاربرد و چگونگي رسم نقشه هاي مفهومي، در آخر تعدادي نقشه مفهومي در زمينه هاي گوناگون مفاهيم شيمي، ماده ، اتم، پيوند کووالانسي ، ترموديناميک و ... آورده شده است.

واژگان کليدي: نقشه مفهومي، سواد علمي، رويکرد خطي، رويکرد سيستماتيک، نقشه مفهومي اصطلاحات معروف، نقشه مفهومي اصطلاحات انتخابي راهنما، نقشه هاي مفهومي شيمي

 


 

جایگاه نانو کپسول ها در فناوری نانو و چگونگی دارورسانی آنها به بدن انسان

پريسا کج فروش


يکي از مهمترين پيشرفت هاي در زمينه هاي مختلف علوم دستيابي به فناوري نانو است. فناوري نانو در يک تعريف خلاصه شده ، يعني مطالعه اصول بنيادين مولکولها و کاربرد ساختارهايي با حداقل ابعاد( بين 1 تا 100 نانومتر) و بوجود آوردن اين ساختار ها با استفاده از دستگاههاي مخصوص از جمله ابزارهاي کاوشگر روبشي(scanning probe instruments)، ليتوگرافي نگارش فرورو ) dip-pen nanolithography) و...... آنچه باعث تمايز اين فناوري از فناوري هاي ديگر مي شود، مقياس مواد و ساختارهايي است که در آن مورد استفاده قرار مي گيرند. در اندازه نانو تمامی خواص ماده از جمله چگالی، جرم، رنگ و ... تغییر خواهد کرد.

در اين مقاله به بررسي ساختار نانو کپسول ها، به عنوان يکي از مهمترين عناصر پايه فناوري نانو و نيز کاربرد آنها به زباني ساده اشاره شده است.

واژگان کليدي: فناوري نانو_ نانو کپسولها_دارورساني _نانو امولسيون_ نانوکپسول هاي پليمري_ نانو ساختارها

 


 

بررسي تحقيقي و تجزيه و تحليل علمي كتابهاي شيمي دوره متوسطه

فرزام حریری


در اين مقاله ضمن تقدير و تشكر صميمانه از زحمات مولفين محترم نكاتي را كه رعايت آنها از نظر اصول آموزشي و ارزشيابي و حتي تربيتي ضروري است فهرست وار اعلام شده است .

از اشكالات اساسي اين كتابها خود آموز نبودن آنها و بي توجهي به شيمي آلي و عدم ذكر منابع تاليف است كه با روح تحقيق و پژوهش مغايرت دارد .

برخي از مطالب به طور سطحي وگذرا ااه شده و پاره اي ا�� موضو به تفصيل بيان گرديده است .

نبودن تمرين كافي در پايان فصلها به بهانه حمايت از كتابهاي كار و كاستن از حجم كتاب دليل قانع كننده اي نيست . زيرا كتابهاي كار در همه نقاط كشور توزيع نمي شود و در دسترس همه دانش آموزان نيست . و حال آنكه كتاب درسي در اختيار همه آنها قرار دارد . اگر پرسش ها و تمرينات در پايان هر فصل به ترتيب سطوح مختلف يادگيري درج شود از نظر اصول آموزشي و سنجش و ارزشيابي كار شايسته و عاقلانه اي خواهد بود و در حق دانش آموزان مناطق محروم اجحاف نخواهد شد .

نبودن پيوستهاي لازم در پايان هر كتاب به بهانه كاهش حجم كتاب دليل نادرستي است و بايد اين جدول ها چاپ شوند تا مقايسه خواص فيزيكي و شيميايي مواد به درستي انجام شود .

ضمناً در برخي مطالب مانند ساختار لوو يس و آب��ا��ی با نقره و مقايسه قدرت اسيدها وبازها و برخي نمودارها اشكالات اساسي ديده مي شود . اميد است با رعايت موارد فوق اين كتابها از كيفيت آموزشي و تربيتي مطلوب برخوردار شده و نارسايييها ي موجود بر طرف شود.

 



ارزشیابی آماری اهداف برنامه درسی فصل اول کتاب شیمی دوم دبیرستان

مسعود ستوده نژاد


آموزش علوم در جهان امروز از اهميت ويژه­اي برخوردار است. اما برنامه ريزی درسي کتب دبيرستاني متغيير بوده و برخي از فصول کتب دبيرستاني به شدت موضوع محور و بعضي از آنها دانش­آموز محور و برخي آنچنان جامعه محور هستند که گاهي ممکن است برنامه درسي ماهيت رشته علمي خود را از دست داده باشد. در حاليکه توجّه به ابعاد چهارگانه آموختن براي زيستن، براي دانستن و براي انجام دادن و براي با يکديگر زيستن در برنامه درسي بايد مد نظر قرار گيرد. در ارزشيابي برنامه درسي، هدفهاي برنامه درسي، محتوا و سازماندهي و روشها که با يکديگر در تعامل هستند، ارزشيابي مي­شوند.

ارزشيابی مجموعی اهداف برنامه درسي فصل اوّل کتاب شيمی دوّم بر اساس بر اصول حاکم بر تعيين اهداف برنامه درسی، از نگاه معلمين به عنوان کارشناساني که می­توانند کارايی آموزش را مورد ارزيابي قرار دهند و ضمناً با واکنشهای دانش­آموزان نسبت به آموزش سرو کار دارند، مورد بررسی قرار گرفت. انجام ارزشيابی به کمک پرسشنامه و توسط برنامه SPSS10 انجام پذيرفت. مطالب اين فصل بسيار مشکل و با روايی کم و فاقد کاربرد در اجتماع تشخيص داده شد. به نظر می­رسد که اين محتوا بر اساس اهداف برنامه­های درسی تعيين نگرديده و بيشتر از علم به عنوان محتوا بهره جسته شده است و مفاهيم کلی و بنيادی برای سطح پايين آموزشی ارائه شده است. در نتيجه بايد در اهداف کلی و عينی اين مبحث تجديد نظر شود.

 



زيست سوخت (Biofuel)

ناهید رشیدی


افزايش روزافزون قيمت انرژي، مشكلات زيست محيطي سوخت هاي فسيلي وروند رو به كاهش ذخاير تجديدناپذير طبيعي از جمله عوامل مهمي است كه توجه جهانيان را بر آن داشت تا به دنبال جايگزيني مناسب براي اين منابع با ارزش باشند و تا آنجا كه ممكن است از آنها براي ساختن مواد ارزشمند استفاده كنند نه براي سوزاندن وتوليد انرژي . يكي از جايگزين هاي مناسب سوختهاي فسيلي زيست سوختها هستند كه ازبيو مس به دست مي آيند و ماده اوليه تهيه آنها مواد آلي ارزان ودورريختني مثل ضايعات كشاورزي ،صنعتي،جنگل داري، خانه داري ،پسماند مواد غذايي و فضولات حيواني است. همه اين مواد زيست تخريب پذيرند. زيست الكل ها،زيست گازها ، بيو مس مايع و ... نمونه هايي از بيوسوختها هستند كه درتوليد انرژي به عنوان سوخت مصرف ميشوند . پس هر كشوري ميتواند با توجه به پتانسيلهاي كشاورزي، دامپروري وغيره وانجام سياستگذاري هاي صحيح در جهت توليد انبوه بيوسوخت برنامه ريزي وسرما يه گذاري كند.

كليد واژه ها : زيست سوخت ،زيست الكل ،زيست انرژي.

 


 

جايگاه فناوري اطلاعات در آموزش شيمي

فاطمه یاوری


امروزه فناوري هاي ديجيتال جديد مانند كامپيوتر و اينترنت ، به عنوان ابزارهاي بالقوه نيرومند و فعال كننده اصلاح و تغييرات آموزشي معرفي مي شوند . تجربه مطرح شدن ICT هاي مختلف در كلاس درس و ديگر مكان هاي آموزشي در سراسر جهان در طي چند دهه گذشته بيانگر اين است كه تحقق كامل منافع بالقوه آموزشي ICT خودكار نيست ، يكپارچه سازي موثر ICT ها در سيستم آموزشي يك فرآيند پيچيده است كه نه تنها فناوري را درگير مي كند بلكه برنامه آموزشي و فن آموزشي ، آمادگي نهادي ، شايستگي هاي معلم و سرمايه گذاري دراز مدت را هم درگير مي كند.

واژگان كليدي:ICT – محيط دانش آموز محور – فن آموزش- توسعه حرفه اي معلمان-محتواي آموزشي- فاوا



دست آوردها و خطرات احتمالی نانو فناوری برای سلامتی انسان

فاطمه يگانه


فنآوري نانو با به کارگيري ذرات کمتر از 100 نانومتر که سطح بزرگي نسبت به حجم دارند توانسته است با توليد داروهاي جديد، کاشت اعضاي مصنوعي، ساخت تجهيزات مدرن پزشکي، کشف روشهايي براي تشخيص زود هنگام سرطان و درمان آن، انتقال و تزريق دارو در سطح سلولي و ...نويد بخش سلامتي و طول عمر براي انسانها در آينده­اي نه چندان دور باشد. از طرف ديگر تحقيقاتي در اروپا و امريکا در جريان است که احتمالات خطر سميت و آسيب شناسي ذرات نانو را مورد بحث و بررسي قرار مي دهد. اين ذرات به دليل نفوذ پذيري زياد خود و همچنين با داشتن سطح بسيار بزرگ نسبت به حجم خواص منحصر به فردي مي­يابند که ممکن است در تماس با انسان از طريق تنفس، بلع، پوست و روشهاي جديد انتقال دارو، به سلولها و بافت موجودات زنده آسيب برسانند.

واژگان کليدي: فن­آوري نانو، سلامتي، بيماري، نانو مواد، خطرات

 


 

نمايشگر هاي كريستال مايع

لیلا ابراهیمی


شما احتمالا هرروزه ازوسايلي شامل LCD (نمايشگر كريستال مايع ) استفاده مي كنيد.اين ها دروسايل اطراف شما مانند كامپيوتر هاي كيفي ، ساعت هاي ديجيتال ، مايكروفر ها ، ماشين حساب ها، سي دي پليرها وبسياري ازوسايل الكترونيكي ديگر به كاررفته اند.امروزه LCD هابه علت مصرف پايين انرژي ، اندازه كوچك وكيفيت بالاي تصوير نسبت به ساير تكنولوژي هاي نمايشي مانند لامپ هاي اشعه كاتدي كاربرد فراواني دارند.

مادرمدرسه اموخته ايم كه ماده درسه حالت رايج جامد، مايع يا گاز قرار دارد .جامدات به دليل اينكه مولكول هاي انها جهت گيري خودرا حفظ كرده و موقعيت يكساني نسبت به ساير مولكولها دارند داراي ويژه گيهاي خاص مي باشند.

مولكول ها دريك مايع دقيقا بر عكس هستند، ان ها مي توانند جهت خود را تغيير داده ودركل حجم مايع حركت كنند. امابعضي از مواد هستند كه مي تواننددرحالت جالبي كه به نوعي شبيه مايع وبه نوعي شبيه جامداست وجودداشته باشند.

در اين حالت موادتمايل دارندمانندمولكول هاي جامدجهت گيري خود را حفظ كنند اما مانند مولكول هاي يك مايع به موقعيت هاي مختلف جابه جاشوند، به اين معناكه كريستال هاي مايع نه جامدند نه مايع.

اين واضح است كه كريستال هاي مايع به حالت مايع نزديك ترند تاحالت جامد، مقاديرمناسبي گرمابراي تغيير يك ماده مناسب ازجامدبه كريستال مايع لازم است ، كمي گرماي بيشتر اين كريستال مايع را به يك مايع حقيقي تبديل مي كند

واين حساسيت كريستال هاي مايع را نسبت به دما توجيه ميكند. به دليل اين حساسيت نمي توان كامپيوترهاي كيفي يا نظاير آن را در هواي بسيار سرد يا گرم مورد استفاده قرار داد.

انواع مختلفي ازموادشناخته شده اندكه در دماي معمولي چنين خصوصياتي دارند، با كشف تركيبات سيانو باي فنيل پيشرفت هاي عمده اي دراين زمينه حاصل شد. دسته اي از كريستال هاي مايع نسبت به جريان الكتريسيته حساس بوده ومولكول هال آنها درميدان الكتريكي تغيير زاويه مي دهند، نورعبوري ازچنين كريستال مايعي هم جهت با مولكول هاي كريستال مايع قطبيده مي شود. ازاين ويژگي براي ساخت نمايشگر هاي كريستال مايع استفاده مي شود.

براي ساخت LCD دوشيشه پلارايد رابا90 درجه اختلاف نسبت به هم قرارداده ، بين انها رابا يك مايع كريستال مايع پرمي كنند. هنگامي كه نورازقطبش گراول عبورمي كند واردمحيط كريستال مايع شده دچار 90 درجه تغيير جهت مي شود وبه همين دليل از قطبش گر دوم عبورمي كندوبه چشم مي رسد. اما درغياب ميدان نور ديگر چرخشي نخواهد داشت واز قطبش گر دوم عبور نمي كند.

اولين ماده ي كريستال مايع در سال 1888 توسط يك زيست شناس اتريشي هنگام ذوب جامدي از مشتقات آلي كشف شد، اما اولينLCD توسط يك كارخانه ي آمريكايي در1968 ساخته شد. فن اوري ساخت LCD هرروز كاملتر شده وامروزه خاي زيادي رادرصنايع به خوداختصاص داده است.

 

 

منبع:

پایگاه اطلاع رسانی ششمین کنفرانس آموزش شیمی ایران




گروه آموزشی شیمی استان یزد

  

نظر خود را در این قسمت بنویسید:

 

نام:     

 

ایمیل: 

 

استان:      شهر:  

 

شغل:  دبیر      دانش آموز        غیره

 

نظر:

 

 

   

 

صفحه خانگی | خبر | کتاب | آزمایشگاه | نرم افزار | نمونه سؤال | خواندنی ها | سایت های مرتبط | درباره گروه
Designed By: A.M.Habibirad